ปุ่ม Scroll Lock มีไว้ทำอะไร รู้จักกับที่มาของปุ่มที่ไม่มีใครใช้

ไขข้อสงสัย ปุ่ม Scroll Lock มีไว้ทำอะไร รู้จักกับที่มาของปุ่มลึกลับบนคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ที่หลายคนไม่เคยใช้ แต่ก็ยังมีอยู่จนถึงทุกวันนี้

หากสังเกตคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์แบบ Full Size จะพบว่าบริเวณมุมขวาบนมักมีปุ่ม Scroll Lock (ScrLk) อยู่คู่กับปุ่ม Print Screen และ Pause/Break ซึ่งเชื่อว่าหลายคนแทบไม่เคยกดใช้งานเลย บางคนอาจสงสัยด้วยซ้ำว่าปุ่มนี้มีไว้ทำอะไร และทำไมคีย์บอร์ดยุคใหม่ยังคงใส่มาให้ ทั้งที่แทบไม่มีใครใช้งานแล้ว วันนี้เราจะพาไปรู้จักกับประวัติและหน้าที่ของปุ่ม Scroll Lock ว่าแท้จริงแล้วมันถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออะไร และในปัจจุบันยังมีประโยชน์อยู่หรือไม่

Scroll Lock เป็นปุ่มที่ถูกออกแบบมาตั้งแต่ยุคแรก ๆ ของคอมพิวเตอร์ โดยมีหน้าที่เปลี่ยนพฤติกรรมของปุ่มลูกศรบนคีย์บอร์ด ซึ่งปกติแล้วเมื่อกดปุ่มลูกศร เคอร์เซอร์หรือจุดพิมพ์จะเลื่อนขึ้น ลง ซ้าย หรือขวา แต่เมื่อเปิดใช้งาน Scroll Lock ปุ่มลูกศรจะเปลี่ยนหน้าที่เป็นการเลื่อนหน้าจอ (Scroll) แทน โดยที่ตำแหน่งเคอร์เซอร์ยังคงอยู่ที่เดิม เพราะว่าโปรแกรมส่วนใหญ่ในยุคนั้นยังไม่มีเมาส์หรือแถบเลื่อน (Scroll Bar) เหมือนปัจจุบัน การใช้ Scroll Lock จึงช่วยให้ผู้ใช้สามารถเลื่อนดูข้อมูลที่อยู่เหนือหรือใต้หน้าจอได้สะดวกขึ้น

แม้ระบบปฏิบัติการสมัยใหม่อย่าง Windows และ macOS จะไม่ได้ใช้งาน Scroll Lock แล้ว แต่ก็ยังมีโปรแกรมบางประเภทที่รองรับฟังก์ชันนี้อยู่ อย่างเช่น Microsoft Excel ที่เมื่อเปิด Scroll Lock แล้ว หากกดปุ่มลูกศร แทนที่ช่องเซลล์ที่เลือกจะเปลี่ยนไป หน้าต่างของตารางจะเลื่อนแทน ทำให้สามารถดูข้อมูลส่วนอื่นได้โดยยังคงเลือกเซลล์เดิมไว้ รวมถึงโปรแกรมเฉพาะทางหรือซอฟต์แวร์รุ่นเก่าบางประเภท นอกจากนี้ก็ยังมีบางโปรแกรมที่ใช้ปุ่ม Scroll Lock ทำหน้าที่อื่น ๆ หรือใช้ตั้งเป็นคีย์ลัดพิเศษแทน เนื่องจากเป็นปุ่มที่แทบไม่ชนกับคีย์ลัดอื่น

แม้ว่าผู้ใช้ส่วนใหญ่จะไม่เคยแตะปุ่มนี้ แต่ผู้ผลิตคีย์บอร์ดยังคงใส่มาในคีย์บอร์ดแบบ Full Size ด้วยเหตุผลหลายประการ เช่น

• เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานการจัดวางคีย์บอร์ดแบบดั้งเดิม

• รองรับโปรแกรมเก่าและระบบเฉพาะทางที่ยังใช้งานอยู่

• ลดต้นทุนการผลิต เพราะใช้แม่พิมพ์และโครงสร้างเดียวกันทั่วโลก

ในขณะเดียวกัน คีย์บอร์ดขนาดเล็ก เช่น Tenkeyless (TKL), 75%, 65% หรือ 60% หลายรุ่น ได้ตัดปุ่ม Scroll Lock ออกไปแล้ว หรือย้ายไปใช้งานร่วมกับปุ่ม Fn แทน เนื่องจากผู้ใช้งานทั่วไปแทบไม่จำเป็นต้องใช้นั่นเอง

• ทำไมปุ่มตัวเลขบนโทรศัพท์กับเครื่องคิดเลขถึงเรียงกลับด้านกัน ?

• ตัวอักษรใต้ตัวเลขบนแป้นโทรศัพท์ มีไว้ทำไม ทั้งที่ใช้พิมพ์ไม่ได้ ?